Medieval Latin Tales

  ~The Clever Thief ~

De Thesauro et Fure Astuto

~ Part 8 ~

Edited by Eugene R. Moutoux

armo, armare, armavi, armatus - to arm, equip
confusus, confusa, confusum - perplexed, confused
depono, deponere, deposui, depositus - to put aside, place, deposit
despero, desperare, desperavi, desperatus - to have no hope, despair of
eligo, eligere, elegi, electus - pick out, choose
furtim - by stealth
ingenium, ingeni, n. - natural ability
luceo, lucere, luxi - to shine
malo, malle, malui - to prefer
morior, mori, mortuus sum - to die
ordino, ordinare, ordinavi, ordinatus - to arrange
patior, pati, passus sum - to suffer, allow
pendeo, pendere, pependi - to hang
quia - because
scilicet - namely
subtilis, subtile - keen; unadorned
turpis, turpe - ugly, repulsive
Sed senex ad regem: "Unum," ait, "adhuc superest agendum, quo nisi furem superstitem ceperis, iam frustra ad alia te convertes: elige tibi milites fortissimos quadraginta, quorum viginti nigris armis nigrisque equis muniantur aliique viginti albis equis armisque eiusdem coloris sint armati. Hisque cadaver ligno pedibus suspensum nocte ac die custodiendum committas, viginti albis hinc, inde viginti nigris circa ipsum ordinatis. Hi profecto si vigilanter custodierint, tuum capient furem quia non patietur ipse diutius pendere socium, etiam si sciat se mortem protinus subiturum." Rex autem, prout dixerat senex, milites nigris albisque munitos armis circa suspensum cadaver ordinavit. At vero fur ille, suum patrisque oppobrium ferre non valens malensque semel mori quam diu infeliciter vivere, consilium cepit quo aut patrem turpi ludibrio subtraheret aut ipse cum eo pariter moreretur. Subtili ergo ingenio arma partita fabricat, tota scilicet ab una parte alba et nigra ab altera. Quibus armatus equum hinc albo, inde nigro panno coopertum ascendit, sicque lucente luna per medios transit milites, ut nigra pars armorum eius viginti albos deluderet et alba pars deciperet nigros, putarentque nigri unum esse ex albis et albi unum ex nigris esse. Sic ergo pertransiens venit ad patrem depositumque a ligno asportavit. Facto autem mane, milites videntes furem furtim sublatum sibi, confusi redierunt ad regem, narrantes quomodo se miles albis nigrisque armis partitis decepisset. Desperans ergo iam rex posse recuperari perdita, et furem et thesaurum cessavit quaerere.
agendum: to be done / superstitem: remaining / ligno: tree / custodiendum: to be watched / hinc: on one side / inde: on the other side / profecto: indeed / protinus: immediately / prout: just as / non valens: unable / semel: once for all / quo: whereby / ludbrio: mockery / subtraheret: removes / pariter: in like manner / partita: divided / panno: piece of cloth / coopertum: covered / facto mane: when morning arrived / sublatum sibi: had escaped / decepisset: had deceived
Return to Medieval Latin Tales - Title Page